'Vigneron' lezen we op zijn naamkaartje. Nog niet zo lang geleden stond daar 'Arts en nierspecialist'. In 2004 trok de man richting Roussillon, om er één jaar later zijn eerste druivenoogst binnen te halen. Op zijn Domaine de la Coume Majou maakt Luc vandaag krachtige, sappige en malse wijnen. Steeds gedreven door het terroir en het fruit en stapelgek van oude carignans.

Of Luc de wijn met de paplepel binnen kreeg?
"Ja en neen", steekt hij zijn levensverhaal van wal. "Mijn moeder is in 1955 afgestudeerd als oogarts. Dat was echt uitzonderlijk toen. Er waren weinig gespecialiseerde vrouwelijke artsen. Vader was chirurg".
"Ik zag m'n ouders amper en werd eigenlijk opgevoed door mijn grootmoeder. Daar heb ik de smaak voor wijn te pakken gekregen. Al op 5 jaar, mocht ik met mijn vingertje even in de wijn doppen".
Op zijn 17de studeerde Luc af aan het atheneum. Hij moest en zou geneeskunde studeren. "Ik had meer aanleg voor talen, dan voor geneeskunde. Maar soit, dat was allemaal geen ramp! Ik heb nierspecialisatie (nefrologie) gestudeerd, o.a. in Parijs.  Ik wou wel geen privépraktijk. En in ziekenhuizen werken als arts, daar kon ik m'n familie niet van laten leven".
Charlier ging dus aan de slag voor farmaceutische bedrijven, gedurende zowat 12 jaar. "Dat was vooral veel planning, niet echt 'dé job', maar het verdiende goed en ik had veel vrijheid. Ik kreeg zelfs de kans om op de prestigieuze Solvayschool in Brussel mijn 'mba' te doen. Ik slaagde en toen heb ik mijn ontslag gegeven. Maar ik ben wel nog 10 jaar blijven werken als freelancer in de farmawereld. Dat was een cadeau voor mij".
"Toen ik begin jaren 2000 na een aantal jaren psycho-analyse de opmerking hoorde: 'Zolang u geen wijn maakt, zal u niet gelukkig zijn', heb ik de dag nadien de knoop doorgehakt: ik zou wijnbouwer worden".
Al sinds zijn 25ste bracht Luc al z'n vrije tijd door bij vrienden in de wijngaarden in Portugal, Frankrijk en Duitsland, nu zou hij zelf een wijngaard runnen.

Geen romantische start in de wijnmakerij

Van zijn beroepsactiviteiten in de geneeskundige sector naar de wijnmakerij, het verliep allemaal veel minder romantisch dan de doorsneeverhaaltjes laten uitschijnen.
"In november en december van 2004 bereikten we een onderling akkoord rond de overname van de gebouwen waar ik nu zit", herinnert Luc zich. "In januari van het volgend jaar werd het verkoopscompromis getekend, maar dan is de familie beginnen ruziën over de rest van erfenis. Uiteindelijk werd de verkoopsakte pas op 13 juli getekend. Maar ja, je kent dat, na le quattorze juillet gebeurt er zes weken niets in Frankrijk. Er was geen elektriciteit, geen riool.... er lag nog een aarden vloer. Geen lachertje."

Eerste wijnoogst was kantje-boordje

Met de eerste druivenoogst van Luc was het al meteen kantje-boordje... De eerste roestvrijstalen kuipen kwamen vanuit Italië aan de douane aan op 19 september.
"Ik vergeet het nooit. De volgende dag gingen we onmiddellijk van start met de druivenpluk. Eigenlijk was dat veel te laat voor de syrah. Ik zei 'die plukken we niet'. Maar onze oenoloog maande me aan met de overrijpe syrah toch rosé te maken", vertelt Luc.
Daarnaast werd in 2006 voor de eerste keer de Cuvée L'Eglise gemaakt. "Ik woon aan de Kerkstraat, hé".
Luc Charlier beschouwt deze wijn als zijn instapwijn.
"Tja, instapwijn. Ik hou niet van dat woord. Da's veel te vaak pure 'bucht', gemaakt met al de wijn die niet goed genoeg bevonden wordt voor de 'grand vin'. En dat wilde ik niet doen. In L'Eglise zit zowat 40 procent syrah. Fruit, fruit, fruit met 13 à 13,5 pct alcohol, minder dan in andere wijnen".

Waarom koos Luc Charlier om in de Roussillon te gaan wijn maken?
"Ik ben een notoir mourvèdre-liefhebber. De regio rond Bandol spreekt me enorm aan en ik heb er vele vrienden. Maar alles is er zo bijzonder duur, wegens de nabijheid van de chique kuststeden".
"Maar in de Roussillon vond ik wèl goede wijngaarden te koop. Pas op: de mensen zijn er wel niet makkelijk. Soms jaloers en vaak wat kleingeestig."

Geen hout, geen kurk

Luc Charlier zweert bij draaistoppen en fruitgedreven wijn. Vatrijping is niets voor hem.
"Geen hout, neen. Hoewel dat geen fetisj is voor mij. Mijn credo is wel dat wijn uit het zuiden voor 100 procent fruit moet geven. Ik heb ook onmiddellijk voor schroefdop gekozen. In Vlaanderen is dat niet echt een issue, wel in Brussel, Frankrijk of Luxemburg. Het kost me enkele markten. Sommige restaurants nemen geen flessen met schroefdop omdat hun cliënteel dit (nog) niet pikt. Bijvoorbeeld de 'oude' Wynants van Comme Chez Soi: "Chez moi, il y aura jamais que des bouchons", zei hij een aantal jaren geleden tegen mijn invoerder. Toch denk ik dat je over vijf jaar geen opmerkingen meer zal krijgen, in België toch niet. In Engeland is het geen probleem meer. In Nederland verkiest men zelfs schroefdop voor grote wijnen boven kurk".
"Want naast het risico op het regelrecht gekurkte fles, ervaar ik geregeld andere problemen. Als je na jaren een kist wijn opent met flessen met een kurk, verschillen ze alle zes. Doodjammer! Ik bottel al mijn cuvees in één keer, flessen en schroeven zijn perfect in orde. Mijn flessen zijn dus allemaal identiek. Als er nog een probleem zou zijn, kan dat alleen maar aan de bewaring gelegen hebben".
"Ten slotte ben ik ervan overtuigd dat het bewaarpotentieel van wijn met schroefdop verhoogt. Dat wordt dikwijls onderschat. Let wel: je moet dan vinifiëren met voldoende zuurstof. Als je wijn nog zuurstof nodig heeft om verder kwalitatief te evolueren, dan is schroefdop uit den boze. Bij mij is dat niet het geval".

Net de Kalahariwoestijn...

Een normaal oogstjaar, met een opbrengst van 160 hectoliter op circa 10 hectare, levert voor Luc zo'n 20.000 flessen op, die vooral in België verkocht worden en enkele Franse klasserestaurants. Maar 'normaal' gaat het er in de Roussillon niet altijd aan toe. Er zijn niet alleen de everzwijnen die weglopen met 5 à 10 procent van de druiven, ook de aanhoudende droogte bezorgt de wijnmakers hoofdbrekens. Ook Luc. "De oogstresultaten hebben te lijden onder vijf erg droge jaren na elkaar. De wijngaarden hebben al veel afgezien. Het is soms net de Kalahari-woestijn op Domaine de la Coume Majou. In mijn eerste jaar 2005 had ik een opbrengt van 80 hectoliter, in 2006 en 2007 wel telkens 160 hectoliter, in 2008 was dat nog maar 128 hectoliter en dit jaar amper 80 hectoliter".

Wachten op rijpe druiven
"We oogsten altijd laat. Wij weten dat er de laatste jaren een tendens is om wijnen met een laag alcoholgehalte als 'in' en modieus te beschouwen, maar we zijn ervan overtuigd dat de grenachedruif – onze hoofdvariëteit – zijn volledige potentieel slechts op volle rijpheid ten toon stelt".
"In 2009 is de maturiteit van de druiven zeer laat gekomen, althans wat de schillen betreft. En dat is het enige wat mij aanbelangt. Reeds eind augustus kon men links en rechts 14 graad alcohol meten, maar de druiven waren alles behalve rijp. Rond 15 september – nog steeds droog weer, veel wind en onberispelijke hygiënische toestand van de trossen – zijn we met de syrah van start gegaan: rendement rond de 18 hl/ha, veel fruit, interessant evenwicht. Ik denk dat ik nooit zulke mooie syrahdruiven geplukt heb".
 "Nadien, eigenaardig genoeg, zijn we met de oogst van de 'beste' carignan en grenache begonnen, want die zijn vlugger rijp geworden dan de rest, alhoewel wij ze normalerwijze als laatste binnenhalen: tegen eind september bleef er alléén de grenache van Maury over, en een perceel in de heuvels boven Estagel (17 graad alcohol, maar schillen nog niet helemaal bevredigend). Nadat die geoogst werden hebben we nog een volle week gewacht en de druiven voor mijn Vin Doux Naturel zijn dan uiteindelijk ook de kuip ingegaan. De vendange ervan werd op 5 oktober door de familie Charlier, en mijn beste vriend plus echtgenote, verricht".

Luc Charlier heeft het over "een zeer eigenaardige ervaring: zeer rijpe druiven, maar met tegelijk een hoge zuurtegraad (door het concentratieverschijnsel), heel weinig sap en een fantastische kleur. Over de kwaliteit mag ik zeker niet klagen. Maar ik bezit zo’n 10 ha in totaal, en heb slechts 80 hl wijn kunnen maken, waarvan 15 hl rosé en 4 hl Maury! Dit vertegenwoordigt slechts de helft van mijn normale rendement, dat al aan de lage kant is".
De kwaliteit kan er enkel wel bij varen. De wijnen van Luc Charlier ontdekken is dus de boodschap!

Tekst & foto's: Katrien Verstraete & Stéphane Godfroid
januari 2010